Walończycy – tajemniczy poszukiwacze skarbów w Sudetach
Pochodzenie i historia Walończyków
Walończycy, inaczej zwani Walonami, to starożytny lud romański, który w czasach podbojów rzymskich zasiedlił tereny Belgii i Północnej Francji. Zajmowali się poszukiwaniami kamieni szlachetnych i tajemniczymi badaniami, które umożliwiały przetwarzanie drogich kruszców. Dzięki stosowanym technikom oraz wiedzy, ich zdaniem liczyli się władcy, potrzebujący doradztwa przy ocenie zawartości złota i srebra. Z czasem mianem „Walończyków” określano wszystkich poszukiwaczy i przetwórców skarbów ziemi, niezależnie od pochodzenia.
Przybycie Walończyków w Sudety
W XI wieku grupa wędrownych Walonów przybyła w rejony Sudetów. Wieści o ich mistycznej wiedzy dotarły na dwór książąt piastowskich, którzy rozpoczęli współpracę z poszukiwaczami. W trakcie prac Walończycy odkryli złoża złota, kamieni szlachetnych, a także pirytu. Z tego ostatniego zaczęto wytapiać żelazo i produkować kwas siarkowy. Pozostałości dawnej działalności można dziś zobaczyć m.in. w Zbójeckich Skałach i przy ujściu Szklarskiej Strugi do rzeki Kamiennej.
Początki osadnictwa i rozwój szklarstwa
Z czasem Walończycy założyli osadę z kaplicą na Orlej Skale oraz karczmą przy słynnej lipie sądowej – obecnym pomniku przyrody. Osada ta znana była jako Stara Wieś Szklarska, dziś część Szklarskiej Poręby Dolnej. Dzięki wskazywaniu miejsc złóż kwarcu i cieków wodnych, Walończycy przyczynili się do rozwoju hutnictwa szkła – fundamentu rozwoju Szklarskiej Poręby. Żyła kwarcowa odkryta przez nich jest największą w Europie i eksploatowana była od średniowiecza aż po dziś dzień. Na tych terenach płukano także szafiry, szmaragdy, rubiny i cyrkony.
Współczesne Bractwo Walońskie
Od ponad dekady na terenie Szklarskiej Poręby działa Sudeckie Bractwo Walońskie. To grupa współczesnych poszukiwaczy skarbów, którzy podtrzymują tradycję i legendy Walonów. Turyści mogą odwiedzić Chatę Walońską „Juna”, gdzie organizowane są spotkania z opowieściami o tajemniczym życiu Walonów. W ciemnych komnatach podziwiać można kolekcję kamieni szlachetnych i minerałów. Bractwo umożliwia także zdobycie pierwszego stopnia wtajemniczenia walońskiego, wybicie amuletu Triskelionu w mennicy czy wizytę w pracowni rzeźbiarskiej.
Żelazny Tygiel Waloński
Kolejną atrakcją jest Żelazny Tygiel Waloński – osada średniowiecznych poszukiwaczy skarbów. To miejsce, gdzie odtwarzane są dawne urządzenia i narzędzia używane przez Walonów, a odwiedzający mogą poczuć atmosferę sprzed wieków.
Legenda Walonów w Szklarskiej Porębie
Takie inicjatywy jak Bractwo Walońskie, Chata „Juna” czy Żelazny Tygiel pozwalają zachować pamięć o mistycznym ludzie. Czy potomkowie Walonów nadal władają tajemną wiedzą o Górach Izerskich? Tego można się dowiedzieć tylko odwiedzając Szklarską Porębę i podążając szlakiem legendy, która przetrwała do naszych czasów.


